عشایر ترکمن صحرا چگونه زندگی می‌کنند؟ 7 نکته جذاب
حسام مقتدایی 1399/04/01 1420 بازدید 0 نظر



ترکمن صحرا بخش‌هایی گلستان و خراسان شمالی را هم به خود اختصاص می‌دهد. شهرهای مهم زیادی در آن وجود دارند که اسمشان را احتمالاً یک بار در زندگی‌تان شنیده‌اید. از میان این شهرها می‌توان به بندر ترکمن، آق‌قلا، کلاله، گنبد کاووس و ... اشاره کرد. در این منطقه عشایری زندگی می‌کنند که با همین نام شناخته می‌شوند و در این مقاله از مجله گردشگری کایت قرار است به شکل زندگی آن‌ها و جذابیت‌های زیستنشان بپردازیم و از شما دعوت کنیم حتماً سری به آنجا بزنید و لذت ببرید.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم برای مشاهده تورهای ترکمن صحرا وارد صفحه "تور ترکمن صحرا" شوید.


اول | چند جمله‌ای درباره تاریخ و گذشته ترکمن صحرا


وسعت ترکمن صحرا بسیار زیاد است، آن‌قدر که در دلش جاذبه‌های طبیعی و دیدنی‌های بسیار خاصی را جای داده است. شاید یکی از دلایلی که بسیاری از گردشگران به آن جلب می‌شوند و دلشان می‌خواهد از این زیبایی‌ها دیدن کنند، همین تاریخ و فرهنگ غنی عشایر ترکمن صحرا باشد. در این منطقه چیزی که زیاد است، صدای دو تار است و رنگ لباس زنان این منطقه و خونگرمی مردمانش. البته که از دیدنی‌های تاریخی‌اش هم نباید به‌سادگی عبور کنیم. جاذبه‌هایی همچون برج آجری که بزرگ‌ترینش در کل جهان به شمار می‌رود، هزار دره‌ها و گورستان سنگی از دیگر زیبایی‌های این منطقه فوق‌العاده است. ترکمن صحرا در گذشته بارها تجزیه شده و اگر نگاهی به تاریخ بیندازید می‌توانید ببینید که بخشی از کشورهایی همچون ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان و افغانستان هم بوده است.

تاریخ و سابقه ترکمن صحرا


دوم | جزئیاتی در ارتباط با جاذبه‌های ترکمن صحرا


در پاراگراف بالا خیلی درباره جاذبه‌های دیدنی ترکمن صحرا گفتیم، الآن وقتش رسیده با جزئیات بیشتری هر کدامشان را معرفی کنیم و چند خطی درباره هر کدامشان برایتان بنویسیم. احتمالاً اگر قصد سفر به این منطقه را داشته باشید، لازم است از پیش نکاتی را درباره‌شان بدانید یا حداقل اسامی‌شان را بشناسید. این مقاله کایت می‌تواند، کمکتان کند.

جاذبه‌های ترکمن صحرا


گنبد قابوس


این همان برج آجری بلندی است که در جهان نظیر ندارد و قدمتش به قرن 4 برمی‌گردد. برای دیدن این برج زیبا باید سری به شهر گنبد کاووس بزنید. درباره این برج هم، این نکته را بگوییم که ارتفاع آن 15 متری می‌شود و اگر بخواهید پی آن را هم حساب کنید، می‌شود 72 متر. کاربری اولیه این برج، به عنوان مقبره‌ای برای کاووس بن وشمگیر بوده اما اکنون جایی است دیدنی برای علاقه‌مندان به تاریخ.


قبرستان خالد نبی


گنبد کاووس احتمالاً مهم‌ترین شهر منطقه ترکمن صحرا به حساب بیاید. شمال شرق این شهر می‌توانید قبرستانی را پیدا کنید که روی قله کوهی بنا شده است. ارتفاع این کوه نسبت به دریا چیزی در حدود 700 متر است. 600 نفری در این قبرستان آرام گرفته‌اند و خانه ابدی جسمشان شده است. منظره این آرامگاه، آن را به جاذبه‌ای دیدنی برای گردشگران تبدیل کرده و بسیاری از عشایر ترکمن معتقدند اجدادشان در این قبرها آرام گرفته‌اند. قدمت این قبرها به دوره پارینه‌سنگی و آن نزدیکی‌ها می‌رسد که می‌شود چیزی نزدیک به 1000 سال قبل.


آق‌قلا


نام این منطقه درست مثل گویش عشایر ترکمن صحرا نام‌گذاری شده است. درواقع آق‌قلا همان آق قلعه است که وجود پلی آجری در آن، بسیار معروفش کرده. پل آجری شاید به خودی خود خیلی چشم‌نواز به نظر نرسد اما وقتی بشنوید قدمت آن به دوره صفوی می‌رسد و روی رودخانه زیبای گرگان ساخته شده، آن وقت دل آدم می‌خواهد سری به این منطقه بزند و از نزدیک آن را ببیند. از دیگر مواردی که باعث شده شهر آق‌قلا حائز اهمیت شود، صنایع‌دستی مهمی است که دارد و آن را با دیگر شهرها متمایز می‌کند.

آق‌قلا در ترکمن صحرا


هزار دره


اینجایی که نامش را آورده‌ایم قرار است حسابی شگفت‌زده‌تان کند. منطقه‌ای پر از شگفتی و حیرت که تا چشمتان کار می‌کند دشت پهناور می‌بینید و دره‌های بسیار زیاد. 17 قله در این منطقه وجود دارد که هر کدامشان بیش از 3600 متر ارتفاع دارند و بلندترینش هم 3874 متر نسبت به دریا ارتفاع دارد.


سیمین شهر


قبرستانی که از آن حرف زدیم را که یادتان مانده، نه؟ چند کیلومتری که از آن فاصله بگیرید می‌رسید به سیمین شهر. اینجا می‌توانید بیشتر از هر وقت دیگری با زیست عشایر ترکمن صحرا آشنا شوید چرا که مهم‌ترین کارگاه‌های چاقوسازی، قالی باقی و همچنین نمدمالی زنانش را می‌توانید ببینید و امکان خرید کردن از آن‌ها را هم دارید. احتمالاً کارکردش برای شما این خواهد بود که به عنوان سوغاتی برای کسانی که دوستشان دارید، ببرید و چه چیزی بهتر از این.


سوم | بازارهای عشایر ترکمن صحرا


سفر که بدون خرید نمی‌شود، می‌شود؟ بالأخره در کنار لذت بردن از جاذبه‌های دیدنی و زیبایی‌های بکر منطقه ترکمن صحرا نیاز دارید، جایی هم باشد بتوانید خریدهای خوبی از آن‌ها بکنید. در این منطقه 3 بازار وجود دارد که می‌توانید سراغشان بروید و سوغاتی و چیزهای زیبایی برای خودتان و خانواده‌تان بخرید. در ادامه به معرفی آن‌ها خواهیم پرداخت.
بازار گنبد: شهر گنبد کاووس را بازاری مناسب برای خرید طلا و نقره می‌دانند. تنها کافی است نبش سه‌راهی سعدی شمالی بروید و سراغ کارگاهی را بگیرید که پیرمردی با پسرش در آن کار می‌کند.
بازار روز: عشایر ترکمن صحرا به صورت هفتگی بازارهایی را در این منطقه ایجاد می‌کنند که هر روز هفته این بازار در یکی از شهرهای منطقه قرار می‌گیرد. مثلاً شنبه‌ها مربوط به آزادشهر و سیمین شهر بوده و یکشنبه‌ها کلاله و همین طور الی آخر. شما می‌توانید مواد غذایی مختلفی از جمله ماهی تازه، دودی و خشک و انواع صنایع‌دستی و لباس مخصوص عشایر این منطقه و شکر سرخ را خریداری کنید.
بندر ترکمن: بندر ترکمن هم مغازه‌ها و فروشگاه‌های زیادی دارد که می‌توانید از آنجا فرش و قالیچه بخرید.

بازارهای عشایر ترکمن صحرا


چهارم | اسب‌های عشایر ترکمن صحرا


اگر تا الآن خیلی تمایلی در شما برای سفر به منطقه ترکمن صحرا شکل نگرفته، چند لحظه صبر کنید. قرار است درباره مهم‌ترین و زیباترین جاذبه ‌این منطقه صحبت کنیم. عشایر ترکمن صحرا، اسب‌هایی را پرورش می‌دهند که نژاد خالص ترکمن هستند. احتمالاً تصویر این اسب‌ها را دیده‌اید. اغلب رنگشان خاکستری است و بدنشان هم لاغر می‌باشد. از جمله نژادهای معروف ترکمن می‌توان به آخال تکه، چناران و یموت اشاره کرد.

اسب‌های ترکمن


پنجم | زبان عشایر ترکمن صحرا


عشایر این منطقه به طور کلی به زبان رسمی ترکمنستانی صحبت می‌کنند. درواقع این زبان ترکیبی است از زبان آلتایی و اغوز. البته فکر نکنید فقط به مردم ترکمن صحرا خلاصه می‌شود، خطه شمالی کشور افغانستان هم، به این زبان صحبت می‌کنند. درواقع اگر بخواهید بدانید این زبان شبیه چه زبانی است باید زبان ترکی استانبولی را به خاطر بیاورید. شباهت‌های زیادی با آن دارد.

زبان عشایر ترکمن صحرا


ششم | غذای عشایر ترکمن صحرا


فکر نمی‌کنیم خیلی عجیب باشد که مردم این منطقه درست مثل همه جای ایران، غذاهای خاص خودشان را داشته باشند. از غذاهای معروف این منطقه می‌توان به چکدرمه، اکمک، باسترمه، قاتلاما و بولامه اشاره کرد. مهم‌ترین غذای این منطقه، چکدرمه نام دارد که بالاتر هم گفتیم و از ترکیب گوشت قرمز با پلو تهیه می‌شود. از دیگر غذاهای عشایر ترکمن صحرا می‌توان به خورش ساک اشاره کرد که از ترکیب نخود، فلفل، آرد، گوشت، اسفناج، روغن، سیر و پیاز تهیه می‌شود. بهتر است این غذا را به همراه زرشک پلو میل کنید. بیشتر عشایر ترکمن صحرا از این غذا در مراسم‌های مهمشان (عروسی‌ها و عزاداری‌ها) استفاده می‌کنند.


هفتم | موسیقی ترکمن صحرایی


جاذبه دیگری که شاید ترکمن صحرا را از دیگر جاهای ایران متمایز کرده می‌توان به ساز و آواز این منطقه اشاره کرد. موسیقی در زندگی عشایر این منطقه نقش بسیار مهمی دارد و برای شناخت بهترشان، می‌توانید با شنیدن موسیقی ترکمنی شروع کنید. از سازهای تخصصی ترکمن‌ها می‌توان به دو تار اشاره کرد.

موسیقی ترکمن صحرا


بهتر است کی به ترکمن صحرا برویم؟


بالاتر اگر یادتان باشد به این نکته اشاره کردیم ترکمن صحرا منطقه‌ای وسیع است و این باعث می‌شود آب و هوای متنوعی هم داشته باشد. اما بهترین زمان برای بازدید از این منطقه، فصل بهار و تابستان است چرا که هوا هرچه سردتر شود، اوضاع برای راه رفتن خیلی مناسب نیست.


برای آغاز سفر، آماده شوید!


در این مقاله از مجله گردشگری کایت به معرفی 7 نکته جذاب در ارتباط با عشایر ترکمن صحرا پرداختیم. همچنین سعی کردیم جزئیاتی را درباره آب و هوای این منطقه و چیزهایی مربوط به قدمت تاریخی آن برایتان بگوییم. چنانچه قصد سفر به ترکمن صحرا را دارید، بهتر است با شماره تلفن 02175097700 تماس بگیرید تا کارشناسان کایت، شما را برای تدارک این سفر راهنمایی کنند.

نظر، تجربه و سوال خود را با ما در ارتباط بگذارید

اطلاعات زیر را پر کنید